About the author

Related Articles

19 Comments

  1. 1

    ایمل

    ایماني لحظې، ایماني شیبې او عجیبه وختونه وو، داسې زړه راښکونکی حالت وو چې همیشه باید د انسان په ژوند کې تکرار شي.
    جمعیت اصلاح ته ښه راتلونکی غواړم

    Reply
  2. 2

    حمد الله فایق

    ماشاء الله !
    ډیر لیواله وم چې دغه مخیم کې شریک شم، مګر د څه عذر له کبله و نه توانیدم چې مخیم ته ولاړشم، الله دې د جمعیت اصلاح وروڼو ته نور هم توفیق ورکړي چې د الله ددین د اقامی په لاره کې هر اړخیر کار ته دوام ورکړي.

    Reply
  3. 3

    فريبا نوري

    محترم دكتور فضل الهادي وزين !

    -در اين شكي نيست كه سيلولرزم و سيكولرست ها يك خطر هستند ولي به نظر من برزگترين خطر براي جهان اسلام و مسلمانان افراط گرايي مذهبي – فهم ناقص و بدوي از دين – زن ستيزي و تجدد دشمني -برداشت هاي سليقوي و قبيلوي و عنعنوي و تجارتي از دين – برزگترين خطر براي امت اسلامي است.

    – بهتر كه علماي افغانستان و از جمله شما مردم را از حقيقت دين و روح حقيقي شريعت و برنامه هاي سياسي – اقتصادي واجتماعي دين اسلام آگاه نماييد – در اين صورت خود بخود خطر سيكولرزم و سيكولرست ها منتفي مي شود.

    -در غير آن دشمن تراشي هاي مصنوعي و انداختن برف بام خود بالاي بام ديگران به مثابه يكنوع مسوليت گريزي محسوب شده مشكل ما را حل نمي كند.

    – زمانيكه جريانات اسلامي و حلقات مذهبي فاقد برنامه هاي عملي همه جانبه باشند و صرف آرمانگرايي كنند – بديهي است كه مردم در جستجوي راه هاي متبادل مي شوند و در آن صورت مردم ملامت نيستند بلكه عدم كفايت و درايت جريانات اسلامي و مذهبي بايد ملامت شود كه نتوانست را ه حل هاي عملي به مردم تقديم كند .

    و السلام

    Reply
  4. 4

    قدرت الله جاهد

    ماشاءالله!

    Reply
  5. 5

    حمزه مومن حکیمی

    واقعا لحظه های فراموش ناشدنی بود
    بنده در مخیم های گلبهار، پغمان و مجمع عموی اشتراک کرده بودم ولی این مخیم فضای خاص خود را داشت که تأثیر بزرگی بر همه مشارکین برنامه گذاشته و واقعا با عزم و نیروی جدیدی از مخیم برگشتیم از الله متعال امیدواریم که توفیق عمل بر آموخته های مخیم را عطا فرموده و توفیق اشتراک در همچو برنامه های ایمانی و تربوی را برایمان میسر گرداند

    Reply
  6. 6

    افضلي

    الله دې مونږ او تاسو ټول په خپل دین ثابت قدمه لري.
    سره له دې چې جسما له تاسو لرې یم، خو روح او فکر مې تل له تاسو سره دی الله دې زمونږ حرکت د ترکيې، مصر، تونس او مراکش اسلامي حرکتونو په شان مثالي حرکت وګرځوي. او دا کوم نه پوره کېدونکی خوب نه دی، بلکه هغه ارمان دی چې جمعیت اصلاح پوره کېدو خواته روان کړی، انشاء الله

    Reply
  7. 7

    سيف الله عابد

    ما شا الله دير جالب بروكرام وو- الله باك دي د جمعيت اصلاح به كارونو كي بركت واچي- رشتيا هم انسان ته د داسي كارونو اهميت هغه وخت معلوميري جي كله وركي موجود نه وي. ما څو څو واري عكسونه واړول راوړل او هر وار مي زړه كي ويلي چي كاش زه هم دي ايماني مجلس كي موجود وي.

    Reply
  8. 8

    فريبا نوري

    خوانندگان سايت اصلاح آنلاين !

    از اينكه شخص بنام دكتور وزين موضوع سيكولرزم را در مخيم جمعيت اصلاح بسيار خطرناك جلوه داده است خواستم تا توجه شما را به نقاط ذيل جلب نمايم :

    – اگر سيكولرزم به معني لاديني باشد طبيعتا كه از نظر يك مسلمان مردود است ولي اگر سيكولرزم به معني محايد بودن و يا بي طرف بودن و به معني تغير قدرت و سلطه از نهاد هاي ديني و مذهبي به نهاد هاي مدني و قانوني باشد قابل تشويش نبايد باشد

    زيرا حكومت مدني در نتيجه يك انتخابات آزاد و سرتاسري بوجود مي آيد كه مشاركت يك فرد عادي را در حق و تعيين سرنوشتش تضمين مي كند و در اساس با اسلام كدام مشكل جذري ندارد.

    -امام محمد عبده بسيار به صراحت مي گويد “ليس في الإسلام سلطة دينية سوى سلطة الموعظة الحسنة والدعوة إلى الخير”

    -پس به اساس تعريف امام محمد عبده معني سلطه سياسي در اسلام سلطه مدني با داشتن حق تبليغ دين و رسالت ديني است و گفته ميتوانيم كه بنياد سلطه و اقتدار در اسلام عبارت است از آن قواعد مدني و سياست هاي عقلاني است كه مبتني بر تقدير مصالح و اجتهاد عقل بشري باشد و با يك ديد وسيع صورت بگيرد- زيرا قضاياي كه در باره آن نص قطعي الدلاله و قطعي الثبوت وجود دارد بسيار محدود است.

    – پس گفته ميتوانيم بدون شك مجال واسع و مشترك در بعد سياسي بين سيكولرزم محايد ويا بي طرف و اسلام سياسي موجود است زيرا هردو بر مدنيت سلطه و اقتدار و عقلانيت آن و بر آزادي در اجتهاد در يك بخش بزرگ امور زندگي بشري موافق هستند.

    -اما تا جاييكه به مشكلات آزادي هاي مدني و حقوق شهروندي مربوط است – همه ميدانيم كه وضعيت فعلي مسلمانان به طور عموم در همه كشور هاي اسلامي يه شمول افغانستان صد در صد اسلامي نيست و عده زياد از مسلمان ها از احكام اسلام و تعاليم آن دور مانده اند و يك جزء آ نها تا هنوز در زمره ( المولفه قلوبهم) مي آيند و همچنان يك فيصدي بزرگ از اقليات غيرمسلمان نيز در كشور هاي اسلامي زندگي مي كنند. كه اين موضوع سبب شده است كه تطبيق شريعت اسلامي به معني مطلق و الزامي آن مشكل و دشوار معلوم مي شود.

    – اگر از حقيقت نگذريم اساس اسلام را – اختيار و عدم اكراه در عقيده و حتي در دولت اسلامي ( دولت اسلامي مدينه ) تشكيل ميدهد .

    – همه ميدانيم كه دولت اسلامي در مدينه به اساس يك قرارداد سياسي بين رسول الله (ص) و بين باشندگان مدينه به شمول يهودان موجود در مدينه بعد از يك توافق عام و تام و اجماع ملي تشكيل شد –

    -پس امروز ما چگونه ميتوانيم كه شريعت و احكام آن را بالاي همه مردم به شمول ليبرال ها و سيكولر ها و متشككين و غيره به شكل الزامي و با توسل شدن به ميل تفنگ تطبيق نماييم و حتي در اين راه به خاطر حذف فزيكي مخالفين سياسي خويش دست به انتحار و انفجار و سربريدن هاي بدون محاكمه و سنگسارهاي صحرايي بزنيم ؟

    – خلاصه مطلب اينكه جريانات اسلامي و مذهبي در افغانستان بايد با الگو گرفتن از حزب عدالت تركيه در مواقف خويش تجديد نظر نموده از افراط گرايي و حذف فزيكي ديگران بنام سيكولر و غير سيكولر و ايجاد فضاي تقابل و تصادم و بزرگ نمايي مبالغه آميز خطر سيكولرزم در افغانستان و غيره بپرهيزند و فرهنگ برداشت و تحمل را اختيار نمايند از تفاهم كار بگيرند .

    تا كشتي همه ما به منزل برسد كه همانا حكومت اسلامي مدني و احترام به آزادي و حقوق شهروندي و تداول در اقتدار و حكومت داري مي باشد ورنه سرنوشت جريانات اسلامي و مذهبي افغانستان مانند سرنوشت آخند هاي ايراني و سعودي خواهد شد كه در جوامع خويش منفور و مقهور مردم خويش اند و هيچ پايه هاي مردمي ندارند.

    و ما علينا الاالبلاغ

    Reply
    1. 8.1

      افضلي

      جالب… تعریف جدید اختراع شما از سیکولریزم…

      Reply
      1. 8.1.1

        فريبا نوري

        افضلي صاحب !

        در رابطه با سيكولرزم من كدام تعريف اختراع نكرده ام .

        ما دو نوع سيكولر داريم يكي لادين و ديگري آنهايي هستند كه به اصل دين و ثوابت آن باورمند هستند ولي صرف مخالف فلسفه تشدد و افراط گرايي مذهبي و ارعاب و خشونت هستند و معتقد به فرهنگ تحمل و برداشت – همزيستي مسالمت آميز و در پي مشتركات و نقاط توافقي بين اسلام سياسي و ارزش هاي علماني و يا سيكولر هستند .

        ولي دوستان مذهبي همه را در يك رديق قرار داده و همه را لادين خطاب مي كنند.

        مثلا رجب طيب اردوغان هم يك مسلمان آگاه و شعوري است ولي در عين حال به ارزش ها و اساسات علماني و يا سيكولرزم نيز احترام دارد .

        پس ما گفته نميتوانيم كه رجب طيب اردوغان يك شخص علماني و يا سيكولر است .

        همچنان راشدالغنوشي رهبر جريان اسلامي تونس و عبداله بيكراني رهبر جريان اسلامي المغرب عنقريب در يك ايتلاف با احزاب سيكولر جهت تشكيل حكومت داخل مي شوند – پش گفته ميتوانيم كه هردوي شان سيكولر و يا لادين شده اند .

        منظور من اين است كه در افغانستان نيز به جاي اينكه شخصيت هاي سيكولر افغاني و يا جريانات سيكولريستي را دشمن و لادين خطاب كنيم – بياييد در تفاهم و فضاي آشتي با ايشان يكجا به سوي يك دولت مدني با حفظ ارزش هاي اسلامي به پيش بريم .

        با احترام

        Reply
      2. 8.1.2

        فريبا نوري

        افضلي صاحب !

        در رابطه با سيكولرزم من كدام تعريف اختراع نكرده ام .

        ما دو نوع سيكولر داريم يكي لادين و ديگري آنهايي هستند كه به اصل دين و ثوابت آن باورمند هستند ولي صرف مخالف فلسفه تشدد و افراط گرايي مذهبي و ارعاب و خشونت هستند و معتقد به فرهنگ تحمل و برداشت – همزيستي مسالمت آميز و در پي مشتركات و نقاط توافقي بين اسلام سياسي و ارزش هاي علماني و يا سيكولر هستند .

        ولي دوستان مذهبي همه را در يك رديق قرار داده و همه را لادين خطاب مي كنند.

        مثلا رجب طيب اردوغان هم يك مسلمان آگاه و شعوري است ولي در عين حال به ارزش ها و اساسات علماني و يا سيكولرزم نيز احترام دارد .

        پس ما گفته نميتوانيم كه رجب طيب اردوغان يك شخص علماني و يا سيكولر است .

        همچنان راشدالغنوشي رهبر جريان اسلامي تونس و عبداله بيكراني رهبر جريان اسلامي المغرب عنقريب در يك ايتلاف با احزاب سيكولر جهت تشكيل حكومت داخل مي شوند – پس گفته ميتوانيم كه هردوي شان سيكولر و يا لادين شده اند؟ هزگز نميتوانيم چنين حكمي را بكنيم زيرا شخصيت – تاريخ مبارزه و علميت هردوي اين شخصيت با ملاهاي ما زمين و آسمان فرق دارد – هردوي شان درك درست و فهم واقعي از اسلام دارند در حالكه ملاهاي ما صرف به ظواهر دين معتقد هستند و از روح و جوهر دين آگاهي ندارند .

        منظور من اين است كه در افغانستان نيز به جاي اينكه شخصيت هاي سيكولر افغاني و يا جريانات سيكولريستي را دشمن و لادين خطاب كنيم – بياييد در تفاهم و فضاي آشتي با ايشان يكجا به سوي يك دولت مدني با حفظ ارزش هاي اسلامي به پيش بريم .

        با احترام

        Reply
        1. 8.1.2.1

          افضلي

          همین که شما سیکولریزم را دو نوع میگویید، خودش یک اختراع شما است، باید اسم تان در جمله مخترعین فلسفه های سیاسی ثبت گردد.

          Reply
  9. 9

    ziaurahman

    داصلاح انلاین محترمو لوستونکو،
    السلام علیکم ….
    محترمی فریبا نوری خوری،
    تاسو ته پکار دی چې بی دینه نظریات لکه سیکولرزم ، نشنلزم او داسې نور په دقیق شکل وپیژنی او بیا دهغې په هکله خپل نظر ښکاره کړی
    محترمی خوری:
    سیکولرزم په دوه قسمه دی یو يي کلاسیک سیکولرزم دی او بل يي ماډرن سیکولرزم دی.
    په کلاسیک سیکولرزم کې دسیکولرستانو نظر داؤ چې دین باید دټولنې په امورو کې دخیل نشی پدې معنی چې که څوک پخپل شخصی ژوند کی دینی امورو ته التزام کوی نو خوښه يي خو په اجتماعی امورو کی لکه سیاست ، اقتصاداو داسې نورو کې به ددین نه منی او خپل عقل چې څنګه ورته هدایت کوی همغسی باید وکړی.
    او په ماډرن سیکولرزم کې سیکولرستا ن دا هڅه کوی چی په ټولنه کې ددین بنیاد وکاږی او دین د ټولنی دمنځ څخه بالکل ورک کړی .
    په ډکشنریانو کې چې دسیکولرزم کوم تعریف شوی دی هغه پدی شکل دی چې دسیکولرزم لپاره يي دعلمانیت کلمه کارولی ده چې دا یو عمدی عمل يي ترسره کړی دی ترڅو خپل هدف ته پری ورسیږی.
    علمانیت که د (ع) په زیر سره واخلو نو معنی علم او پوهه ده پد معنی چی دسیکولرزم عقیده یو علمی نظریه ده او هغه خلک چې دعلم او ساینس سره سرو کارلری دهغوی ترمنځ دغه نظریه خوښه اومحبوبه ده .
    او که دعلمانیت (ع) په زور سره واخلو نو بیادعلم او نړی معنی ورکوی پدی معنی چی دا نظریه په ټوله نړی کی محبوبه او منل شوی نظریه ده.
    او دی سیکولرستانو اوس په اسلامی نړی که هم ډیر داسی اشخاص پیدا کړی دی چی ددوی په پوهنتونو کې يي درسونه وییلی دی او اوس دسیکلوریزم عملبرداران دی.
    نو په لنډ ډول ویلی شو چی دسکولرزم نظریه یوه بی دینه نظریه او هر مسلمان باید پد ی هکله محتاط اووسی.
    او بله داچی تا دمحمد عبده قول رانقل کړی دی چی وایی : په اسلا م کی دیو اسلامی حکومت تسلط او واک بغیر ددی نه چی خلک خیرته راوبولی او تبلیغ وکړی بل څه نشته،
    زه نه پوهیږی چی دده قول دی اوکه نه خو دومره ویلی شم چی داقول دقرآنکریم دصریحو ایاتونو سره ټکر لری په کوم کې چی پدی امر شوی دی چی په ټولنه کی دټولو فساداتو مخه ونیسی او خلکو ته په نیکی امر وکړی
    چی ایاتونو راوړلو ته يي ضرورت نشته ځکه تاسو پری امید دی پوهیږی.
    والسلام علی من اتبع الهدی
    ضیاءالرحمن فاروق/جلال آباد

    Reply
    1. 9.1

      فريبا نوري

      محترم ضياء الرحمن صاحب !

      ممكن من مطلب خود را درست فهمانده نتوانسته باشم و يا شما درست نگرفته باشيد.

      مطلب من اين است كه در راه دعوت به دين و در مقابل حتي سيكولرست ها از تشدد و خشونت و ارعاب كار گرفته نشود و از آنها چهره دشمنان آشتي ناپذير ترسيم نكنيم -قسميكه امروز در منطقه ما مود و فيشن شده است كه هر مخالف بايد سرش از تنش جدا شود

      ادع إلى سبيل ربك بالحكمة والموعظة الحسنة وجادلهم بالتي هي أحسن إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بالمهتدين ( 125 ) )

      يقول تعالى آمرا رسوله محمدا – صلى الله عليه وسلم – أن يدعو الخلق إلى الله ) بالحكمة

      قال ابن جرير : ( والموعظة الحسنة ) أي : بما فيه من الزواجر والوقائع بالناس ذكرهم بها ؛ ليحذروا بأس الله تعالى .

      وقوله : ( وجادلهم بالتي هي أحسن ) أي : من احتاج منهم إلى مناظرة وجدال ، فليكن بالوجه الحسن برفق ولين وحسن خطاب ، كما قال : ( ولا تجادلوا أهل الكتاب إلا بالتي هي أحسن إلا الذين ظلموا منهم ) [ العنكبوت : 46 ] فأمره تعالى بلين الجانب ، كما أمر موسى وهارون – عليهما السلام – حين بعثهما إلى فرعون فقال : ( فقولا له قولا لينا لعله يتذكر أو يخشى ) [ طه : 44 ] .

      وقوله : ( إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بالمهتدين ) أي : قد علم الشقي منهم والسعيد ، وكتب ذلك عنده وفرغ منه ، فادعهم إلى الله ، ولا تذهب نفسك على من ضل منهم حسرات ، فإنه ليس عليك هداهم إنما أنت نذير ، عليك البلاغ ، وعلينا الحساب ، ( إنك لا تهدي من أحببت ) [ القصص : 56 ] و ( ليس عليك هداهم ) [ البقرة : 272 ] .

      اميدوارم تا مطلب و وموقف خويش را واضحتر بيان كرده باشم .

      Reply
      1. 9.1.1

        کامران نورزی

        خواهر گرامی فریبا! السلام علیکم

        آیات که شما ذکر نموده اید جواب اقای فاروق نمیباشد و نه هم به موضوع سیکولرزم ارتباط دارد. از جواب شما فهمیده میشود که شما در تعربف سیکولرزم به خطا رفیتد.

        ما به تعریف که از طرف فاروق صاحب شده توافق درام>

        به امید اصلاح.

        تشکر

        Reply
  10. 10

    ziaurahman

    محترمی فریبا خوری!
    السلام علیکم….
    که ستاسو مطلب دا وی چې سیکولرستان خو اوس دغرب ددسیسو په نتیجه کې رامنځ ته شوی دی چې دټولو په لږ وخت کې اصلاح کول او پوهول چې سیکولریزم داسلام خلاف نظریه ده او باید مخه يي ونیول شی اسانه کار نه دی .
    نو فلهذا اوس اسلامپالو ته پکار دی چې دیو څه نرمی نه کار واخلی ځکه دوی هم داسې غوڅ اکثریت په خپلو ټولنو کې نلری او خپل اعتماد يي هم تر هغه حده نه دی تر لاسه کړی چې څومره پکار دی تر څو دوی یو داسی مرحلی ته ورسیږی چې دملت داکثریت فهم يي درست کړی وی او ملت يي ترشا ولاړ وی نو بیا که هر قسم تغیر راوستل وغواړی نو بیا به ورته اسانه وی نو ستا خبره تر یو حده البته زما په نیزد صحیح ده ،
    ځکه په ټولنه کی د تغیر راوستو دری شکله دی:
    ۱- افراطی شکل: پدی معنی چې په ټولنه کې یو سیکولر حکومت نافذ وی او دزور او تشدد له لاری مسلمانان غواوړی چې تغیر راولی چې دا یو ه افراطی لاره ده ، البته په هغه صورت کی چې استعمار حاکم نه وی او که استعما ر حاکم وی نوبیا دزور استمعال یو ضرورت او فریضه ده.
    ۲- تفریطی شکل : پدی معنی چی یو سیکلولر او بی دینه حکومت ته مسلمانان تسلمیږی او څه چی هغوی کوی که دمسلمانانو او ددین دتباهی سبب هم وی نو دوی ورته خاموشه تماشایان ناست وی او هیڅ عکسل العمل نه ښايي.
    ۳- معتدله لاره : پدی معنی چی په یو سیکولر نظام کې خو مسلمانان اوسیږی خو دوی دغه نظام ته نه تسلمیږی بلکی هڅه کوی چی د ټولنی په منځ کی دین ته خدمت وکړی او په سوله ایز شکل یو مثبت تغیر رامنځ ته کړی.

    خو محترمی خوری، کوم ایاتونه چې تا راوړی دی دهغوی مطلب دادی چې ددین تبلیغ به په احسنه اوښې طریقې سره کوی داسې نه چې دیو مکروه عمل مخه نیسی او په حرامو وروخیژی او یا هم د سنت د راوستو پخاطر فرض درنه پاتی شی خو ددی مطلب دا هم نه دی چی ستا په تولنه کې به یو بی دینه حرکت روان وي دخلکو افکار او ذهنونه به خرابوی او ته به دهغوی په خلاف خپل اواز نه اوچتوی هغوی به دټولنی ددنیاوی او اخروی تباهی پسی رااخستی وی او ته به خاموش تماشايي ورته ناست یی او ننداره به کوی ، بلکی من حیث مسلمان زمونږ دنده داده چی څومره مو وسه وی په ټولنه کې دبی دینه نظریاتو نه خلک خبر کړو او دهغې دسایس ورته روښانه کړو تر څو خلک مو ددنیاوی اواخروی تباهی نه ژغورلی وی .
    فریبا نوری خوری!
    اصل خبره دا ده چې ځمکه دالله ده مونږ د الله یو او الله تعالی دانسانیت دلارښوونې لپاره یو کامل قانو ن دقرانکریم په شکل رالیږلی دی او مسلمان د الله تعالی نایب او خلیفه دی هغه به دالله تعالی احکام دالله تعالی په بنده ګانو پلی کوی بل هیڅ قوت ته ددی واک نه دی ورکړای شوی چې دالله تعالی په ځمکه حکومت وکړی او ځمکه دفساد څخه ډکه کړی ، او مسلمانانو دا دور تیرکړی هم دی چی دځمکی په ډیر پراخه برخه يي حکومت کړی دی او نړیوالو ته يي د عدل اوانصاف نه ډک دور ښودلی دی ، خو اوس چې مسلمانان دی حالت ته رسیدلی دی نو ددی وجه داده چې مسلمانانو خپل اصل کا ر چې ددین خپرول دی او دمسلمانانو خدمت کول دی او هغوی ته ددنیا او اخرت دکامیابی لاری برابرول دی پریښی دی ، تر څو چی مونږ دالله تعالی په دین په صحیح شکل عمل ونکړو او او سره متحد نشو نو همداسی سر ګردانه به ګرځو لکه اوس چې یو.
    مننه
    فاروق

    Reply
    1. 10.1

      فريبا نوري

      محترم ضياء الرحمن فاروقي صاحب !
      و ساير خوانند گان سايت اصلاح انلاين

      -من من حيث يك شاگرد مكتب اسلام به جدايي دين و سياست باورمند نيستم ولي اين حق را به خود ميدهم كه بگويم كه حق ما مسلمان ها است كه حكومت اسلامي و يا ديني داشته باشيم كه ديانت و اصول و ارزش اسلام بايد بر سياست و حكومت حاكم باشد نه اينكه ترجيحات سياسي و شخصي – قومي و يا قبيلوي يك عالم دين و يا يك مفتي مذهبي و يا يك جريان اسلامي بنام دين بالاي ما حكمروايي تحكمانه و استبدادي كند.

      زيرا حكومت ديني به مفهوم حاكميت ملا و مدرسه و خانقاه و يك جريان جهادي و يا اسلامي نيست بلكه حكومت اسلامي حكومتي است كه در آن عدالت و آزادي و احترام به كرامت و راي انسان ها تامين گردد.

      يا به عباره ديگر حكومت اسلامي حكومتي است که ارزش های اخلاقی مبتنی بر عدالت و محبت و صداقت و آزادی را برای مردم تأمین کند و در آن احکامی مانند امر به معروف و نهی از منکر و نقد و انتقاد از دولت و حکومت آزاد باشد و امور با مشورت و مشارکت و دخالت مردم انجام گیرد و به هیچ وجه استبداد و استعلا به هيچ عنوان در آن حاکم نباشد.

      -اگر ما و شما كمي از دقت كار بگيريم الله تبارك و تعالي در امر نبوت كوچكترين اجازه به رسول الله (ص)‌ نمي دهد كه فرمانبرداري از فرمايشات ديگران بكند .

      ولی زمانيكه موضوع حکومت و حكومت داري در ميان مي آيد خداوند به رسولش می گوید:” … وشاورهم فی الامر” جدائی حکومت از مذهب از داستان قرآنی طالوت و جالوت و حضرت سلیمان، مربوط به قوم بنی اسرائیل کاملاً روشن است.

      – تفكر و تعمق در آیات قرانی نشان می دهد که موضوعات مربوط به خداوند و آخرت حدود ٪۹۰ آیات را تشکیل می دهند.

      – متاسفانه كه امروز در واقع دین نزد حلقات مذهبي و جريانات ديني در افغانستان به عنوان یک کلیت واحد که بر زندگی فردی و اجتماعی محيط باشد و حاصل آن باید در رفتار و اعمال خود همين جريانات مذهبي و ديني ديده شود و آشكار و موثر باشد، موجود نيست .

      – متاسفانه كه جريانات ديني كشور ما محتوا و شکل دین را از هم جدا نموده اند . شکل دين را حفظ كرده اند ولي محتوايش را فراموش نموده اند . ظاهر آداب و عبادات حفظ، ولی توجه به معانی و فایده و نقش آن ها در تقرب به خدا و کمال انسان از دست شان رفته است .

      عبادات که “وسیله” برای تقرب بودند، خود “هدف” شدند. این وسائل خودشان ارزشمند شده و ارزش ذاتی پیدا کردند. ارزش وسیله ای یا ابزاری آنها فراموش شد.

      روح از دین گرفته شده است . تنها شکل و مناسک عبادات بدون هیچ اثر تربیتی و اخلاقی و تکاملی که هدف ادیان ابراهیمی است باقي مانده است .انحراف اساسی جدا شدن و غیبت محتوای دین از زندگی مردم است .

      – همه ما و شما ميدانيم كه دین اصول سیاست و هدف حکومت را تعیین می کند، ولی وارد جزئیات نمی شود. انتخاب حكمروايان و طرز اداره کار، امری نیست که دیانت و يا مذهب در آن نظر مستقیم داشته باشد و صرف علماي ديني بتواند در انتصاب ها و دستورالعمل ها به استناد مقام دینی خود دخالت نمایند.

      -یک ضرر امتزاج دين با سياست این است که در سیاست اشتباهات و انحراف ها و خطاهای عمدی و غیرعمدی زیاد پیش می آید و ممکن است به پای دین نوشته شود، یا عقاید را منجمد و متعصب کند.

      -آنچه باید اضافه کنم این است که ایدئولوژی می تواند اصول و اهداف یا چارچوب خود را از دین بگیرد، ولی دین و ایدئولوژی دو مقوله جدا از یکدیگرند. ادیان توحیدی الهام شده از طرف خالق عزیز و حکیم، بدون شك كه نظر و اثر در شئون دنیائی و انسانی دارند

      ولي حكومت داري و امور زندگي ضرورت به تفحص و تلاش و اجتهاد خود مسلمان ها دارد.

      -شکل و ظواهر را اصل قراردادن و کم توجهی و غفلت از محتوا، به رشد تظاهر و نفاق وانحطاط اخلاق در جامعه و زندگی مردم منتهی می گردد.

      – این وضعیت هنگامی که قدرت سیاسی نیز به طور کامل در دست ملاها و فقها و جريانات به ظاهر اسلامي به شكل ديكتاتوري مذهبي باشد يقينا كه باعث سلب آزادی های اساسی و تعطیل شدن امر به معروف و نهی از منکر به شكل نورمال آن مي شود و به استبداد دینی منتهی می گردد كه با روح اسلام در تناقض و تضاد است .

      – ضرورت است كه جريانات و حلقات اسلامي به شمول جمعيت اصلاح در افغانستان به جاي تقليد و تابعداري از مشايخ مدرسوي – بايد شكار مصلحت هاي تقليدي و عنعنوي نشوند و با جرات تمام در برداشت و ديدگاه هاي ديني خود خیلی وسیعتر و عمیقتر فكر كنند و از آیات قرآن و سنت و احادیث رسول الله حل هزاران مسائل و تکالیف و مشکلات اجتماعی را استخراج و استنباط کنند و جواب موضوعات و احتیاجات روز را بدهند نه اينكه منتقدين را بنام سيكولر و يا دهري و غيره و غيره ياد كنند .

      – متاسفانه كه در بخش افتا و جواب به سوالات اصلاح انلاين به سوالات بر مي خوريم – گويا در قرن اول زندگي مي كنيم . اين شيوه بايد تغير كند و روي حل مسايل عصري و مشكلات امروزي بايد بحث صورت بگيرد.

      و ما علينا الا البلاغ

      با احترام

      Reply
  11. 11

    عبیر "خالد"

    Mr noory, itz better to write a book on ur ideas. in this way u can collect them all together. readng almost two pages of ur repetitive and good for nothng comments give headache. u attack on everyone, u dnt respect others opinions, u impose ur ideas on thers, u hate extremist “taliban, u refuse the west rules of life, u even dnt like the ideas of “jameat eslah, which is the symbol of real and moderate islam. i got confused, on which road u r drivng?
    مذبذبین بین ذالک

    Reply
    1. 11.1

      فريبا نوري

      Dear Mr. عبير خالد
      I respect your personal objections but I don’t think that all readers will agree with you because your objections are totally baseless. My intention is not to impose my opinion on others or making them confused.
      Debates and friendly discussions based on logical and rational reasons considering the spirit of Islam are integral part of the freedom of expression in the civilized and progressive societies.
      We are living in the period of globalization and no one can impose his /her personal ideas on others even by force.
      Please don’t make yourself umpire, let the people to decide.

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

د جمعیت اصلاح ویب سایټ ټول حقوق خوندي او د ويب سایټ د نوم په یادولو یې کاپي کول مجاز دي